Πέμπτη, 30 Δεκεμβρίου 2010

Merry Christmas Mr. Lawrence (1983)

Ελληνικός τίτλος: Καλά Χριστούγεννα, κύριε Λώρενς
Σκηνοθεσία: Nagisa Oshima
Παίζουν: David Bowie, Tom Conti, Ryuichi Sakamoto, Takeshi Kitano, Jack Thompson
Χώρα: Ιαπωνία, Αγγλία
Είδος: Δράμα, Αντιπολεμική


Υπόθεση:
Το 1942 ο Βρετανός στρατιώτης Jack Celliers βρίσκεται σε ένα ιαπωνικό σωφρονιστικό ίδρυμα. Το ίδρυμα διοικείται από τον Yonoi, έναν αυστηρό άντρα με αρχές. Στα μάτια του, οι φυλακισμένοι είναι δειλοί άντρες που προτίμησαν να παραδοθούν παρά να αυτοκτονήσουν. Ένας φυλακισμένος, ο διερμηνέας John Lawrence, προσπαθεί να εξηγήσει τον ιαπωνικό τρόπο σκέψης, γεγονός που τελικά τον χαρακτηρίζει ως προδότη.



Μια υπέροχη και ιδιαίτερη αντιπολεμική ταινία που η θεματολογία της θυμίζει αρκετά το αξέχαστο αριστούργημα The Bridge on the River Kwai
του David Lean, χωρίς ωστόσο τον κλασικισμό και τον επικό τόνο που απόπνεε η ταινία εκείνη. Πρόκειται για μια σύγκρουση δύο εντελώς διαφορετικών κόσμων μεταξύ της συντηρητικής και αυστηρών αρχών Ιαπωνίας και της προοδευτικής Δύσης. Ο Nagisa Oshima (Η αυτοκρατορία των αισθήσεων) αναδεικνύει σε όλο του το μεγαλείο όλο αυτόν τον παραλογισμό του χάσματος μεταξύ των δύο αυτών “αντίπαλων” στρατοπέδων, βάζοντας τους ήρωές του σε όλη την διάρκεια της ταινίας να προσπαθούν να καταλάβουν τα ήθη και έθιμα, την κουλτούρα αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται ο εχθρός του. Κάτι που φυσικά αποδεικνύεται αδύνατον.

Και στην μέση βρίσκεται ο κύριος Λώρενς, ο ήρωας του τίτλου, ο οποίος έχοντας γνώση της ιαπωνικής γλώσσας καθώς και της κουλτούρας τους, αναλαμβάνει τον ρόλο του διασομελαβητή ώστε να γεφυρώσει αυτό το χάσμα, προκαλώντας όμως έτσι την δυσπιστία των ίδιων των συντρόφων του, φτάνοντας ακόμα και στο σημείο να τον θεωρούν προδότη. Μα αυτός όμως που κλέβει την παράσταση και δίνει μια διαφορετική νότα στο ύφος καθώς και στους αφηγηματικούς ρυθμούς (με την χρήση κάποιων φλας μπακ) της ταινίας, είναι η επιβλητική παρουσία του David Bowie, στον ρόλο ενός αιχμαλώτου του στρατοπέδου, ενός ασυμβίβαστου και ανυπότακτου πνεύματος που ο Oshima φροντίζει να του δώσει μια σχεδόν μεταφυσική υπόσταση η οποία στοιχειώνει τις προκαταλήψεις και τα πιστεύω των προσκολλημένων σε αυτά Ιαπώνων και ειδικά του διοικητή του στρατοπέδου. Ταυτόχρονα όμως, ο Oshima βάζει και τον ίδιο τον Bowie να στοιχειώνεται από προσωπικούς του δαίμονες.

Μια ταινία γεμάτη με αντιπολεμικά μηνύματα με χαρακτηριστικότερο όλων εκείνο που ξεστομίζει στο τέλος της ταινίας ο κ. Λώρενς προς τον Ιάπωνα λοχία (ένας εξαιρετικός Takeshi Kitano), τον άνθρωπο δηλαδή που υλοποιούσε τις σκληρές διαταγές του διοικητή του στρατοπέδου, που όμως αδυνατεί να καταλάβει ποια είναι τα εγκλήματά του.

Ο κ. Λώρενς προς τον Ιάπωνα λοχία:
“Είσαι θύμα των ανθρώπων που πιστεύουν ότι έχουν δίκιο.
Όπως τότε, εσύ και ο διοικητής του στρατοπέδου…
…πιστεύατε απόλυτα ότι είχατε δίκιο.
Και η αλήθεια είναι βέβαια…
…ότι κανείς τελικά δεν έχει δίκιο.”

Αυτή η υπέροχη, μικρή αλλά ουσιώδη ομιλία του κ. Λώρενς αναδεικνύει όλο τον παραλογισμό του πολέμου. Διότι σε έναν πόλεμο δεν υπάρχουν νικητές, δίκιο και σωστό από την στιγμή που υπάρχουν απώλειες ανθρώπινων ζωών.

Να σημειώσω ότι η ταινία δεν έχει σχεδόν καμία σχέση με τα Χριστούγεννα. Όμως η φράση που αποτελεί και τον τίτλο της ταινίας “Merry Christmas Mr. Lawrence”, παίζει έναν πολύ καθοριστικό καθώς και συμβολικό ρόλο στην ιστορία της. Για να το καταλάβετε αυτό πρέπει φυσικά να την δείτε. Τέλος να αναφέρω και την μνημειώδη μουσική της. Πραγματικά δεν έχω λόγια για να περιγράψω τα συναισθήματα που είχα ακούγοντας αυτήν την υπέροχη και γεμάτη ποίηση, λυρισμό, νοσταλγία μουσική που ταίριαζε άψογα με το ύφος και την θεματική της ταινίας.


Καλή πρωτοχρονιά, με υγεία κι ευτυχία σε σας και στις οικογένειές σας!

4: Πολύ καλή

0: Κακή / 1: Μετριότατη / 2: Απλώς ενδιαφέρον / 3: Καλή / 4: Πολύ καλή / 5: Αριστούργημα

12 σχόλια:

  1. Θέλω πολύ να τη δω, ο Oshima έχει κότσια σα δημιουργός.. Γενικά, ο Bowie παίρνει ρόλους με μεταφυσική υπόσταση με αποκορύφωμα το "the man who fell to earth" του Roeg.

    Καλή χρονιά Αργύρη και μακάρι να μην αναπολούμε με νοσταλγία τιο 2010!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ούτε κι αυτό το έχω δει ρε γμτ!!! ο.0 :( Τέσπα... Χρόνια πολλά και καλή χρονιά! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @ moody
    Όντως ο Oshima έχει μεγάλα κότσια (ποιος ξεχνάει την "αυτοκρατορία των αισθήσεων", άλλο αν εμένα δεν μου άρεσε). Πολύ σωστή και η παρατήρησή σου για τον Bowie. Είναι και αυτή η φάτσα του που και από μόνη της σου βγάζει κάτι το ματαφυσικό. Στο "the man who fell to earth" ήταν εξαιρετικός, ωστόσο η ταινία δεν με ικανοποίησε στο βαθμό που θα ήθελα.

    @ bauer
    Δεν πειράζει, τα λέω εγώ στο δικό σου μπλογκ! :p

    Χρόνια πολλά παιδιά και καλή χρονιά!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πολυ σωστη η αναφορα σου στην «Γεφυρα του Ποταμου Κβαϊ», συμφωνω επισης για Οσιμα, Μπαουϊ.
    Οντως δεν εχει σχεση με Χριστουγεννα, αλλωστε προκειται για δυνατο αντιπολεμινο δραμα.

    Καλη χρονια να εχεις φιλε, με υγεια σε σενα και τους ανθρωπους που αγαπας!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Δυστυχως, δεν την εχω δει.

    Καλη χρονια και χρονια πολλα! Ο,τι επιθυμεις!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @ Mike
    Λόγω του τίτλου έκατσα και το είδα αυτές τις μέρες. Βέβαια δεν με χάλασε καθόλου που δεν ήταν χριστουγεννιάτικο. Αλλά όπως είπα και στο κείμενό μου, τα Χριστούγγενα έχουν καθοριστική σημασία στην ιστορία της ταινίας.
    Σε ευχαριστώ πολύ για τις ευχές σου. Επίσης!

    @ Καλή χρονιά και σε σένα Monsieur Hulot. Σου εύχομαι ότι καλύτερο!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Κι εγώ δεν το έχω δεί, αλλά γενικά μου αρέσουν οι επιλογές του Bowie. Τολμηρός και αυτός, όχι όμως όσο ο Oshima. Δε σου άρεσε η "αυτοκρατορία των αισθήσεων", ε ? Εγώ είχα μείνει αποσβολωμένος (και μαλ@κας - sorry για την έκφραση)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Επίσης, δεν ξέρω αν ο Ryuichi Sakamoto που παίζει είναι ο γνωστός, εκπληκτικός συνθέτης, πάντως αν είναι, αποδεικνύει και πάλι τα κότσια του Oshima. Φοβερό cast !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ναι και οι δύο είναι άτομα που διακρίνονται για την τόλμη τους. Ναι δεν μου άρεσε η "αυτοκρατορία των αισθήσεων", ωστόσο μου άρεσαν οι άλλες δυο ταινίες του που έχω δει. Κι εγώ έμεινα μαλάκας (ειδικά με το τέλος του) αλλά για διαφορετικούς
    λόγους. Εκφράσου ελεύθερα!

    Ναι αυτός είναι (το κοίταξα στο imdb όπου δεν τον ήξερα καν) ο οποίος και έχει επιμεληθεί και την μουσική της ταινίας. Για μένα από τα πιο αξέχαστα σάουντρακ που έχω ακούσει ποτέ σε ταινία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. θα ανεβασοω συντομα στο μπλογκ μας το "η αυτοκρατορια του παθους" του οσιμα που θεωρηθηκε σαν συνεχεια της αυτοκρατοριας των αισθησεων,αν και δεν εχει καμμια σχεση.και φυσικα δεν εχει σκηνες σεξ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. α μολις διαπιστωσα πως αρκετοι δεν εχετε δει το "καλα χριστουγεννα κυριε λωρενς..λοιπον φιλε αργυρη ειδοποιησε το διψασμενο κοινο,η ταινια σε 2
    λεπτα ανεβαινει

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Πολύ ωραία διότι το "η αυτοκρατορια του παθους" θα ήθελα πολύ να το δω.

    Νομίζω ότι το έχουν πληροφορηθεί ήδη. Κάνετε εξαιρετική δουλεία εκεί στο μπλογκ σας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή