Παρασκευή, 24 Δεκεμβρίου 2010

Black Christmas (1974)

Ελληνικός τίτλος: Τρόμος στο παρθεναγωγείο
Σκηνοθεσία: Bob Clark
Παίζουν: Olivia Hussey, Keir Dullea, Margot Kidder, John Saxon, Marian Waldman
Χώρα: Καναδάς
Είδος: Τρόμου, Θρίλερ, Μυστηρίου


Υπόθεση:
Ένας άγνωστος κάνει απειλητικά τηλεφωνήματα σε μια φοιτητική εστία θηλέων την παραμονή των Χριστουγέννων. Χωρίς να τον αντιληφθούν μπαίνει στο κτίριο και σπέρνει τον θάνατο στις νεαρές κοπέλες.






Το Black Christmas δεν είναι απλά μόνο μια cult ταινία χριστουγενιάτικου τρόμου. Εξάλλου είναι πολύ μικρός ο χαρακτηρισμός αυτός. Για μένα πρόκειται για μία από τις καλύτερες ταινίες τρόμου, η οποία αποτέλεσε ουσιαστικά τον προάγγελο όλων των αμερικανικών slasher movies που θα κατέκλυζαν την οθόνη τα επόμενα χρόνια αλλά και που συνεχίζουν να τις κατακλύζουν μέχρι και σήμερα, με εντελώς φτηνιάρικες απομιμήσεις.

Για πολλούς αποτελεί το slasher των slasher
και θα συμφωνήσω απόλυτα (εξαιρώ τα gialo όπου δεσπόζει το ανεπανάληπτο Profondo rosso του Dario Argento). Εξάλλου αυτό ήταν το πρώτο που έθεσε τις βάσεις με τις οποίες θα στηριζόντουσαν όλες οι μετέπειτες αμερικανικές ταινίες αυτού του είδους: Μανιακός δολοφόνος, την παραμονή των Χριστουγέννων, πολιορκεί φοιτητική εστία όπου διαμένουν νεαρά κορίτσια και αρχίζει να τις τρομοκρατεί με τηλεφωνήματα και στην συνέχεια τις δολοφονεί μία προς μία. Μπορεί σήμερα όλα αυτά να θεωρούνται κλισέ και χιλιοειδομένα αλλά για εκείνη την εποχή ήταν κάτι το πρωτόγνωρο, κάτι το “παρθένο”. Και αυτό είναι τελικά που κάνει την ταινία τόσο ρεαλιστικά, τόσο φυσικά, τόσο ανατριχιαστικά, τόσο αληθινά τρομαχτική. Γιατί πολύ απλά τότε δεν υπήρχαν τα εφετζίδικα και φτηνιάρικα τρικ που συναντάς σε όλα τα σημερινά slasher movies (απότομα τινάγματα, άφθονο αίμα, ακρωτηριασμούς κτλ.) ώστε να σε τρομάξουν, όπως επίσης και κάποια άλλα ανούσια πραγματάκια π.χ. άφθονο γυμνό, φτηνές φοιτητικές φάρσες. Τίποτα από όλα τα παραπάνω που είπα δεν υπάρχουν στην ταινία (να πω την αλήθεια λίγο γυμνό δεν θα με χάλαγε). Αντιθέτως, ο σκηνοθέτης της ταινίας Bob Clark βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στις δικές του μεθόδους (είτε αφορά την σκηνοθεσία, το μοντάζ, την μουσική) δινοντάς μας ένα ρεσιτάλ σκηνοθετικής ευφυΐας και ευρηματικότητας, από τις καλύτερες που έχω δει σε ταινίες τρόμου.

Είναι πολλά τα στοιχεία που κάνουν την ταινία τόσο μοναδική.

ΦΥΣΙΚΟΣ – ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟΣ ΤΡΟΜΟΣ
Τα πάντα συμβαίνουν κατά την διάρκεια μιας νύχτας όπου ύστερα από την εξαφάνιση μιας φοιτήτριας το προηγούμενο βράδυ, στήνεται μια ολονύχτια έρευνα για την ανεύρεσή της. Μια απίστευτη γαλήνη επικρατεί σε όλη την διάρκεια της ταινίας (μιας και είναι παραμονές Χριστουγέννων) η οποία δένει άψογα με την αργή πλοκή και την σχεδόν μηδενική της δράση. Κάτι βέβαια που δεν είναι καθόλου τυχαίο διότι αυτή την γαλήνη ο Clark φροντίζει να την συνοδεύει με κάθε λογής φυσικό ήχο. Τα πάντα ακούγονται: το γαύγισμα του σκύλου, τριξίματα στο πάτωμα, η ανάσα του δολοφόνου, ψίθυροι, τα κλαδιά των δέντρων, τα πατζούρια των παραθύρων που ανοιγοκλείνουν. Μα πάνω από όλα
είναι το συνεχές αεράκι καθώς και το συνεχές χτύπημα ενός ρολογιού, αυτά που στοιχειώνουν αυτήν την φαινομενική γαλήνη της ταινίας. Είναι εκπληκτικός ο τρόπος με τον οποίο εκμεταλλεύεται όλους αυτούς τους φυσικούς ήχους ώστε να χτίσει ένα όσο το δυνατόν ποιο φυσικό και ρεαλιστικό τρόμο.

ΕΥΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της υπόθεσης είναι ότι ο δολοφόνος κυκλοφορεί τόσο κοντά τους που κάνει τον θεατή να ανατριχιάζει από την σκέψη αυτή και μόνο. Πολλές φορές ο Clark βάζει τον θεατή να παρακολουθεί τα γεγονότα από την οπτική γωνία του δολοφόνου, δίνοντάς μας έτσι την αίσθηση μιας απόκοσμης οντότητας. Επίσης ο Clark εκμεταλλεύεται στο έπακρο τους χώρους της αρχοντικής βίλλας που στεγάζει την φοιτητή εστία, δηλαδή τον τόπο μου μακελειού. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιώντας βάθος πεδίου στα πλάνα του, του δινόταν η ευκαιρία να εφαρμόσει διάφορα τρικ της κάμερας, άλλοτε εστιάζοντας σε λεπτομέρειες (από μακρινά σε κοντινά πλάνα) κι άλλοτε το αντίστροφο. Ακόμη χρησιμοποιούσε πλάνα από πολλά σημεία του σπιτιού που σε πήγαιναν ταυτόχρονα από το ένα σημείο στο άλλο όπου σε συνδυασμό με τις ημιτελείς γωνίες λήψης (τέλειο σκηνοθετικό εύρημα σε ταινία τρόμου) αύξαναν την αγωνία του θεατή προκαλώντας του έτσι ανασφάλεια.
Ωστόσο το σπουδαιότερο προτέρημα της ταινίας πιστεύω ότι είναι η χρήση του μοντάζ της. Ενώ εξελίσσεται μια σκηνή ξαφνικά διακόπτεται και σε πηγαίνει σε μια άλλη σκηνή, αφήνοντάς την ημιτελής. Έτσι με αυτόν τον τρόπο έχει τον θεατή σε εγρήγορση, χωρίζοντας ουσιαστικά την πλοκή σε μικρά κομματάκια, τα οποία ενώνονται πάλι σιγά σιγά με αριστοτεχνικό τρόπο.

ΔΙΑΦΟΡΑ
- Οι τρεις πρώτοι φόνοι είναι σκηνές ανθολογίας. Ειδικά ο τρίτος είναι απλά ανεπανάληπτος όπου θα τον ζήλευε ακόμη και ο μετρ του είδους Dario Argento.
- Απίστευτα ανατριχιαστική και τρομακτική η μουσική της ταινίας η οποία ενορχηστρώνεται κυρίως από πιάνο καθώς και από άλλα συμπληρωματικά όργανα, δίνοντας μια εφιαλτική διάσταση στον τρόμο. Ειδικά στα βίαια ξεσπάσματα, σου σηκώνεται η τρίχα.
- Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της πλοκής παίζουν τα τηλεφωνήματα που κάνει ο δολοφόνος στην φοιτητική εστία. Είναι ένα κλισέ που το έχουμε συναντήσει σε πολλές ταινίες αυτού του είδους (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Scream). Εδώ όμως τα τηλεφωνήματα δεν είναι αφορμή για ανόητες φάρσες αλλά για ένα διεστραμμένο παραλήρημα ενός διαταραγμένου και ψυχικά άρρωστου ατόμου.
- Η ταινία κορυφώνεται στα τελευταία 15 περίπου λεπτά οδηγώντας σε ένα αινιγματικό φινάλε που θα σας αφήσει με το στόμα ανοιχτό. Το τηλέφωνο ακόμα με στοιχειώνει…
- Την ίδια χρονιά βγήκε άλλο ένα πολύ καλό slasher movie παρόμοιας θεμάτικής, που όμως είχε την ατυχία να πέσει πάνω στο
Black Christmas. Η ταινία λέγεται Silent Night, Bloody Night (1974) και όποιος είναι λάτρης του σινεμα τρόμου αξίζει να την αναζητήσει.

Καλά Χριστούγεννα και καλές γιορτές!


5: Αριστούργημα

0: Κακή / 1: Μετριότατη / 2: Απλώς ενδιαφέρον / 3: Καλή / 4: Πολύ καλή / 5: Αριστούργημα

16 σχόλια:

  1. Χαχα εξαιρετική επιλογή! Από τα κορυφαία του είδους του. Κι εγώ ετοιμάζω κάτι, και θα τα πούμε από βδομάδα γι΄αυτή την ταινία, κυρίως γιατί δεν τη θυμάμαι καλά και πρόλαβα να κάνω επανάληψη στη μισή μόνο(γίνεται, μη ρωτάς πως :Ρ)

    Καλά Χριστούγεννα :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. "Μαύρα Χριστούγεννα", ε ?
    Μήπως είναι σχόλιο για την οικονομική κατάσταση της εποχής ? (πλάκα κάνω)

    Φαίνεται πολύ ενδιαφέρον ! Μου άρεσε πολύ και η ανάλυσή σου. Αυτά τα horror movies είναι που αξίζουν, αλλά δυστυχώς, συνήθως τα ανακαλύπτει κανείς αφού έχει δεί όλες τις φτηνιάρικες αντιγραφές που αναφέρεις. Εκεί είναι όμως η μαγκιά, να καταφέρεις να ξεχωρίσεις το αυθεντικό απο την πλέμπα !

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ευτυχισμενα Χριστουγεννα φιλε Αργυρη, με υγεια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ρε Αργύρη μετά από καιρό κάνεις ανάρτηση και γω αισθάνομαι άσχημα που δεν έχω κάτι να πω... :( :p

    Χρόνια πολλά! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Argiris επέστρεψες με super dark side των Χριστουγέννων!!Χρόνια Πολλά φίλε και του χρόνου!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @ Annie
    Χα χα, το ξέρω. Ειπα να κάνω μια ανάρτηση για την σκοτεινή πλευρά των Χριστουγέννων. Για μένα πάντως πρόκειται για το δεύτερο καλύτερο slasher, μετά το "Profondo rosso" του Argento. Το ξέρω ότι ετοιμάζεις κάτι και ανυπομονώ να διαβάσω τα δικά σου σχόλια. Δεν διακόπτουν τέτοιες ταινίες στην μέση. Αυτό είναι μέγα έγκλημα! Αλλά μιας που είναι τέτοιες μέρες, σου το συγχωρώ. :)

    @ curious_ape
    Όπως πάντα με το γνωστό σου (και πολύ εύστοχο) χιούμορ, φίλε curious.

    Χαίρομαι που σου άρεσε η ανάλυσή μου. Γενικά δίνω πολύ μεγάλη βάση στην σκηνοθεσία όπου μάλιστα τις περισσότερες φορές οι αγαπημένες μου ταινίες είναι αυτές που έχουν σπουδαία σκηνοθεσία. Έτσι όπως τα λες είναι για τα horror movies όπου μπορεί να γυρίζονται σήμερα πάρα πολλές, αλλά οι πραγματικά καλές είναι ελάχιστες.

    @ Mike
    Ευχαριστώ φίλε Mike. Καλά Χριστούγεννα και σε σένα!

    Χρόνια πολλά σε όλους!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. tin exo sto programa xronia tora alla olo to ksexnao. tha to prospthiso autes tis meres.

    xronia poullaaa

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Καλα Χριστουγεννα και χρονια πολλα! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @ bauer24
    Τέτοιες μέρες σημασία έχουν οι ευχές. ;)
    Χρόνια πολλά και σε σένα! :)

    Υ.Γ. Ελπίζω τουλάχιστον να σε έπεισα για να τη δεις. Είναι μια "must to see" ταινία. Ειδικά την περίοδο των Χριστουγέννων.

    @ academy
    Πάντα με γοήτευε η σκοτεινή πλευρά (όχι των Χριστουγέννων αλλά γενικά μιλάω). Χρόνια πολλά!

    @lt.aldo raine
    Αφού είναι μέσα στο πρόγραμμά σου δες την οπωσδήποτε. xronia poullaaa!

    @ Χρόνια πολλά και σε σένα, Monsieur Hulot!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Εξαιρετικό slasher, ένα από τα καλύτερα του είδους, ό,τι πρέπει για τις γιορτές!
    Το πρώτο slasher -η ταινία που γέννησε το genre- είναι το Bay of Blood (1971) του Mario Bava.
    Νομίζω το Black Christmas είναι η πρώτη ταινία horror που χρησιμοποιεί first face camera (μας δείχνει την οπτική γωνία του δολοφόνου), κάτι που χρησιμοποιήθηκε αργότερα και σε άλλες low-budget teen slasher ταινίες (Friday the 13th, Halloween).
    Χαίρομαι που βλέπω ότι σου άρεσε τόσο και συμφωνώ απόλυτα με τον βαθμό που του έβαλες! Τέτοιες ταινίες συνήθως δεν εκτιμούνται όσο πρέπει, λόγω του -φαινομενικά- "light" περιεχομένου τους.

    Και χρόνια πολλά! :D

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Που ήσουν ρε Penny. Εσένα σε περίμενα πρώτη πρώτη σε μια τέτοια ανάρτηση. Εγώ θα έλεγα και πιο νωρίτερα διότι ο μέγας Mario Bava είχε κάνει κι άλλα slasher όπως π.χ. το πολύ καλό "Blood and Black Lace (1964)". Πάντως στην ανάρτηση μιλούσα για τα αμερικανικά slasher movies και όχι για τα ιταλικά gialo.

    Όντως τέτοιες ταινίες συνήθως δεν εκτιμιούνται όσο πρέπει και είναι κάτι που με εκνευρίζει. Δηλαδή μόνο τις κουλτουριάρικες ταινίες μπορούμε να χαρακτηρίσουμε αριστουργήματα ή τις ταινίες του Μπέργμαν, του Ταρκόφσκι, του Χίτσκοκ, του Κιούμπρικ και άλλων μεγάλων σκηνοθετών;
    Δηλαδή δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε μια ταινία αριστούργημα επειδή είναι από έναν άγνωστο σκηνοθέτη ή ανήκει σε ένα είδος και καλά "β' διαλογής" όπως τρόμου (slasher, splater,gialo), b-movies κτλ. Αυτό είναι κάτι που με ενοχλεί στην σινεφίλ κοινότητα.

    Χρόνια πολλά και σε σένα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Το αμερικάνικο slasher προήλθε από το ιταλικό gialo. Στους αμερικάνους αρέσει να αντιγράφουν. Το Friday the 13th π.χ. είναι 97 % αντιγραφή του Bay of Blood.

    Σωστά τα λες και συμφωνώ. Γενικώς, το horror το θεωρώ ένα από τα πιο υποεκτιμημένα κινηματογραφικά είδη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Αργύρη Χρόνια Πολλά και Καλή Πρωτοχρονιά!
    Την ταινία δεν την έχω δει και επειδή μου αρέσουν τα films αυτού του είδους θα το τσεκάρω σίγουρα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. @ Penny Rose
    Πρώτοι διδάξαντες λοιπόν οι ιταλοί μετρ του τρόμου. Το "Bay of Blood" δεν το έχω δει αλλά άμα το πετύχω σίγουρα θα το δω γιατί μου αρέσει πολύ ο Μπάβα.

    @ Σε ευχαριστώ πολύ φίλε Ακη. Χρόνια πολλά και καλή Πρωτοχρονιά και σε σένα! Να το δεις οπωσδήποτε αφού σου αρέσουν τέτοιου είδους ταινίες γιατί εδώ πρόκειται για αυθεντικό τρόμο και όχι για fake.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Έχω ακούσει και διαβάσει για το "Black Christmas", αλλά δυστυχώς ειναι μία από τις ελλείψεις μου. Ελπίζω να το δω με την πρώτη ευκαιρία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Κι εγώ είχα διαβάσει και ακούσει τόσα πολλά για το "Black Christmas" αλλά ειλικρινά ξεπέρασε τις προσδοκίες μου. Βέβαια για μένα σημαντικός παράγοντας είναι και τι του αρέσει του καθενός να βλέπει σε μια ταινία τρόμου, δηλαδή το τι ζητάει από μια ταινία αυτού του είδους.

    Κι εμένα τα γούστα μου είναι λιγάκι ιδιόρρυθμα στις ταινίες τρόμου. Με ενθουσιάζουν πράγματα και καταστάσεις που ο άλλος μπορεί να μην τους δώσει καν σημασία ή ακόμα και να βαρεθεί. Για αυτό πολύ δύσκολα προτείνω σε κάποιον ταινία τρόμου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή