Πέμπτη, 7 Οκτωβρίου 2010

Duel (1971)

Ελληνικός τίτλος: Μονομαχία
Σκηνοθεσία: Steven Spielberg
Παίζουν: Dennis Weaver, Eddie Firestone, Gene Dynarski, Tim Herbert, Charles Seel
Χώρα: ΗΠΑ
Είδος: Road Movie, Θρίλερ, Μυστηρίου


Υπόθεση:
Ένας επιχειρηματίας από την Καλιφόρνια, ο Ντέιβιντ Μαν, οδηγεί μέσα στην έρημο. Προσπερνάει μία αργοκίνητη νταλίκα και γρήγορα γίνεται στόχος του παρανοϊκού οδηγού της.







Πρόκειται για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Steven Spielberg, γυρισμένο για την τηλεόραση, όπου όμως προκάλεσε τέτοια αίσθηση που μεταπήδησε από την μικρή οθόνη στην μεγάλη.

Στα χέρια ενός άλλου σκηνοθέτη θα ήταν απλά άλλο ένα b-movie 2ης ή 3ης διαλογής για την τηλεόραση, ωστόσο ο Spielberg πήρε ένα απλοϊκό σενάριο και το μετέτρεψε σ’ ένα από τα πιο αξέχαστα road movies που γυρίστηκαν ποτέ. Με μια επίδειξη βιρτουόζικης, νευρώδης, “επιθετικής” σκηνοθεσίας, κοφτού μοντάζ, και εκμεταλλευόμενος στο έπακρο όλα εκείνα τα στοιχεία που βλέπεις σε μια τυπική καταδίωξη, κινηματογραφεί έναν απίστευτο καφκικό εφιάλτη ενός συνηθισμένου ανθρώπου όπου ξεκινώντας από το γκαράζ του σπιτιού του και στην προσπάθειά του να φτάσει στον προορισμό του, διασχίζοντας τις απέραντες πεδιάδες της Αμερικανικής ηπείρου, έρχεται αντιμέτωπος με μια “αόρατη” απειλή που θα τον οδηγήσει σε μια ιλιγγιώδη και ανελέητη μονομαχία μέχρι τελικής πτώσεως.

Αυτή η “αόρατη” απειλή παρουσιάζεται μέσω ενός μανιασμένου οδηγού μιας παλιάς νταλίκας του οποίου όμως το πρόσωπο δεν βλέπουμε ποτέ όπως επίσης δεν μαθαίνουμε ποτέ και τα κίνητρά του. Και αυτό είναι το μεγάλο μυστικό της επιτυχίας της. Ο Spielberg παίζει με τα νεύρα των θεατών εστιάζοντας πάνω σε αυτό που ο άνθρωπος φοβάται περισσότερο: ο φόβος για το άγνωστο. Το “κακό” εδώ δεν έχει πρόσωπο όπου θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε ή ακόμη και οτιδήποτε (μεταφορικά), θέλοντας μάλλον να κάνει έναν συσχετισμό με την όλη τότε έκρυθμη κατάσταση που επικρατούσε εκείνη την εποχή στις ΗΠΑ (πόλεμος βιετνάμ, σκάνδαλα, αμφισβήτηση, ανασφάλεια κτλ.).

Η ταινία είναι ένα ανελέητο κυνηγητό μεταξύ γάτας και ποντικιού που ο Spielberg χειρίζεται υποδειγματικά, θέλοντας έτσι να μας έχει συνεχώς σε αναμμένα κάρβουνα. Όπως ο μανιακός παίζει ένα αρρωστημένο και θανάσιμο παιχνίδι με το υποψήφιο θύμα του έτσι και ο Spielberg παίζει το δικό του παιχνίδι με τους θεατές. Κι όλα αυτά συνοδευμένα με μια υποβλητική και ανατριχιαστική μουσική, όπου με την χρήση διάφορων οργάνων και ήχων, ντύνει ιδανικά όλο αυτόν τον εφιάλτη που ζει ο ήρωας. Έναν εφιάλτη που τελειώνει με ένα φινάλε αντάξιο αυτής της μεγάλης μονομαχίας, με τα τελευταία υπέροχα βουβά πλάνα της και τους τίτλους τέλους να πέφτουν, να σου μεταδίδουν μια βαθειά μελαγχολία που αποτύπωνε τον σφυγμό των ‘70ς.

Τρία χρόνια αργότερα θα κάνει το κινηματογραφικό του ντεπούτο με ένα επίσης εξαιρετικό road movie, το The Sugarland Express, το οποίο ήταν ένα έντονο καυστικό σχόλιο προς το κοινωνικό και νομικό σύστημα των ΗΠΑ.

Με αφορμή της ολοκλήρωσης της φιλμογραφίας του Spielberg, παρακάτω παραθέτω όλες τις ταινίες του, με σειρά προτιμήσεως.
  1. Ε.Τ. ο εξωγήινος // E.T.: The Extra-Terrestrial (1982) 5: Αριστούργημα
  2. Τα σαγόνια του καρχαρία // Jaws (1975) 4,5: Πολύ καλή (+)
  3. Minority Report (2002)
  4. Οι κυνηγοί της χαμένης κιβωτού // Raiders of the Lost Ark (1981)
  5. Η λίστα του Σίντλερ // Schindler's List (1993)
  6. Στενές επαφές τρίτου τύπου // Close Encounters of the Third Kind (1977) 4: Πολύ καλή
  7. Jurassic Park (1993)
  8. Μονομαχία // Duel (1971)
  9. Ο Ιντιάνα Τζόουνς και η τελευταία σταυροφορία // Indiana Jones and the Last Crusade (1989)
  10. Η διάσωση του στρατιώτη Ράιαν // Saving Private Ryan (1998)
  11. Πιάσε με αν μπορείς // Catch Me If You Can (2002)
  12. Το εξπρές του Σούγκαρλαντ // The Sugarland Express (1974)
  13. Α.Ι.Tεχνητή Νοημοσύνη // Artificial Intelligence: AI (2001) 3,5: Καλή (+)
  14. Ο πόλεμος των κόσμων // War of the Worlds (2005)
  15. Κάπτεν Χουκ // Hook (1991)
  16. Ο Ιντιάνα Τζόουνς και ο ναός του χαμένου θησαυρού // Indiana Jones and the Temple of Doom (1984) 3: Καλή
  17. Το πορφυρό χρώμα // The Color Purple (1985)
  18. Η αυτοκρατορία του ήλιου // Empire of the Sun (1987)
  19. Μόναχο // Munich (2005)
  20. Για πάντα // Always (1989)
  21. Ο χαμένος κόσμος // The Lost World: Jurassic Park (1997) 2,5: Απλώς ενδιαφέρον (+)
  22. Ο Ιντιάνα Τζόουνς και το βασίλειο του κρυστάλλινου κρανίου // Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008)
  23. Amistad (1997)
  24. The Terminal (2004)
  25. 1941 (1979) 1: Μετριότατη

4: Πολύ καλή

0: Κακή / 1: Μετριότατη / 2: Απλώς ενδιαφέρον / 3: Καλή / 4: Πολύ καλή / 5: Αριστούργημα

11 σχόλια:

  1. 1. Γιατί έκανες τόσους μήνες να κάνεις ανάρτηση; ΕΕΕ;!;!; :p :)

    2. Την ταινία δεν την έχω δει... όπως δεν έχω δει και τα 12, 20 και 25 (μόλις 4 ταινίες συνολικά-νταξ, δεν με πειράζει:p)

    3. Για τις υπόλοιπες ξέρεις τη γνώμη μου... ;)

    4. Γιατί δεν τις βαθμολόγησες όλες;!;!; :p

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. ΥΓ: Ααα... και γιατί έβαλες έγκριση;!;!; :ο :ο :ο :p

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. 1. Γιατί βαριέμαι. :p Απλά ήθελα να κάνω μια ανάρτηση γι' αυτήν την ταινία του Spielberg, η οποία δεν είναι ευρέως γνωστή.

    2. Το "The Sugarland Express" και αυτήν εδώ να τις δεις κάποια στιγμή οπωσδήποτε. Οι άλλες δύο δεν είναι τίποτα το ιδιαίτερο.

    3. Την ξέρω και την παραξέρω. ;)

    4. Από 4,5 έως 4 οι ταινίες έχουν βαθμολογία 4,5, από 4 έω3,5 οι ταινίες έχουν βαθμολογία 4 και πάει λέγοντας. Δεν ξέρω αν με κατάλαβες τώρα;

    ΥΓ: Έχω τους λόγους μου… ;)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. 4. Την κοίταξα λίγο βιαστικά τη λίστα και δεν πρόσεξα που έλεγες πως είναι με σειρά προτιμήσεως (αλλιώς δεν θα έκανα κι αυτή τη χαζή ερώτηση:p)... :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Welcome back !
    Χαίρομαι που επανήλθες !
    Πολύ καλή ταινία, θα την έβαζα άνετα μέσα στις 4-5 (ή μήπως 2-3) καλύτερες ταινίες καταδίωξης, μαζί με Vanishing Point και Bullitt. Φοβερό είναι το πώς ο Spielberg έχει κάνει και τη νταλίκα χαρακτήρα της ταινίας, την έχει κάνει ένα με τον οδηγό της, τον οποίο δε βλέπουμε ποτέ.
    Τότε που τον ενδιέφερε ακόμα η τέχνη, και όχι το εμπόριο (χωρίς αυτό να σημαίνει οτι και αρκετές απο τις εμπορικές του ταινίες δεν είναι καλές)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. @ bauer
    Κι εγώ παραξενεύτηκα που έκανες αυτήν τη “χαζή” ερώτηση. Είδες τι παθαίνεις όταν δεν διαβάζεις κάτι προσεκτικά. Κάνεις χαζές ερωτήσεις… :p :)

    @ curious να ‘σαι καλά. Εγώ το τοποθετώ στην Νο1 θέση των road movies καταδίωξης διότι δεν έχω ξαναδεί άλλη ταινία του είδους της που να χειρίζεται τόσο μαεστρικά μια καταδίωξη επί μιάμιση ώρα. Το “Vanishing Point” μου άρεσε αλλά δεν με ενθουσίασε και το “Bullitt” όπου για μένα δεν είναι road movie, φαντάζομαι το αναφέρεις για την σεκάνς ανθολογίας της καταδίωξης. Πολύ εύστοχο το σχόλιό σου ότι ο Spielberg έχει κάνει την νταλίκα, χαρακτήρα της ταινίας.

    Εγώ πιστεύω ότι εξακολουθεί ακόμα να τον ενδιαφέρει η τέχνη. Δυστυχώς αυτό έχει περάσει στην συνείδηση του περισσότερου κόσμου μέσα από το συνεχές σνομπάρισμα και της καραμέλας που πουλάει η σινεφίλ κοινότητα ότι ο Spielberg είναι ένας άπληστος άνθρωπος που ενδιαφέρεται μόνο για τα λεφτά. Και είμαι σίγουρος ότι από όλους αυτούς που τον κατηγορούν για αυτό το πράγμα, ελάχιστοι είναι αυτοί που έχουν κάτσει να μελετήσουν και να ασχοληθούν σοβαρά με το έργο του. Απλά τους βολεύει επειδή για αυτούς αποτελεί τον εύκολο στόχο, μιας που ο Spielberg τυχαίνει να είναι κολλητάρι με τον businessman Τζορτζ Λούκας.
    Τέλος πάντων…

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Ναι... Τελικά ακόμα κι ένας Bauer, αν είναι απρόσεχτος (κάτι που συμβαίνει πολύ σπάνια:p), κάνει χαζές ερωτήσεις!!! :p :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. καλημερα φιλε αργυρη,
    πολυ καλη ταινια γεματη ενταση και σασπενς.

    Ξερω οτι γουσταρεις πολυ τον Σπιλμπεργκ και με εκπληξη βλεπω οτι απ' την ολοκληρωμνεη φιλμογραφια που παραθετεις δεν εχω δει μολις 3 ταινιες:
    Το εξπρες του Σουγκαρλαντ, το οποιο μου το ειχες προτεινει απλως δεν ετυχε ακομη, και τις 20, 25..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. @ Bauer - Θα σου στήνω παγίδες για να σε ξαναπιάσω απρόσεχτο. Γι' αυτό πρόσεχε! :p :)

    Καλημέρα φίλε Mike. Ακριβώς όπως τα λες είναι: "γεματη ενταση και σασπενς".

    Κι εμένα μου προκαλεί πολύ μεγάλη έκπληξη ότι δεν έχει δει μόνο 3 ταινίες του! Κι εσύ φαν του Σπιλμπεργκ είσαι, απλά δεν το έχεις καταλάβει ακόμη. :p :)
    Όπως είπα και στον Bauer, το "The Sugarland Express" αξίζει πολύ. Τα άλλα δύο δεν είναι τίποτα το ιδιαίτερο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Έπρεπε να είχα σχολιάσει νωρίτερα εδώ. Ξέρεις ο Spielberg δεν σνομπάρεται από όλους τους cinefil. Περισσότερο από κάποιους πολύξερους που νιώθουν την ανάγκη να κατηγορήσουν κάποιον και όπως λες, είναι το εύκολο θύμα. Αλλά θέλω να πιστεύω ότι οι περισσότεροι είναι έχουν συνδέσει κάποιες από τις πρώτες κινηματογραφικές αγάπες μαζί του. Και αυτό είναι κάτι που έχει μεγάλη σημασία. Έχει θρέψει πολύ κόσμο ο άτιμος.

    Όσο για το Duel, τα είπες πολύ καλά. Τόσο καλά που εμπνέεις και εμένα να γράψω κάτι. Και γι αυτό σ’ ευχαριστώ..

    Καλημέρα..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Ξέρω ότι είσαι από αυτούς που εκτιμάνε τον Spielberg και χαίρομαι για αυτό. Όντως έχει θρέψει πολύ κόσμο ο άτιμος.

    Χαίρομαι που σου άρεσε το κείμενό και ακόμα περισσότερο που σε έμπνευσα για να γράψεις κάτι γι' αυτή την ταινία. Για μένα αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό. Να σαι καλά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή